# Kurs NBP przy PIT-38: który dzień i która tabela

Przy rozliczeniu transakcji w dolarach czy euro nie bierze się kursu z dnia transakcji. Ustawa każe wziąć kurs średni NBP z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego, osobno dla przychodu i osobno dla kosztu.

Źródło: https://fifio.pl/poradniki/kurs-nbp-przy-pit-38/ · opublikowano 2026-10-15

## Kluczowe wnioski

- Kurs bierzesz z **ostatniego dnia roboczego poprzedzającego** dzień zdarzenia, a nie z dnia zdarzenia. Tak mówi art. 11a ustawy o PIT.
- Przychód i koszt mają **własne daty**, więc jedna sprzedaż akcji kupionych trzy lata wcześniej rozlicza się dwoma różnymi kursami.
- Właściwa tabela to **tabela A**, czyli kursy średnie, ogłaszana przez NBP w każdy dzień roboczy.
- Weekend, święto i polski dzień wolny cofają cię do poprzedniego dnia roboczego. Przy transakcji z poniedziałku liczy kurs z piątku.
- Przy każdej pozycji zapisz **numer tabeli**, nie samą liczbę. To jedyne, co pozwala po roku odtworzyć rachunek bez zgadywania.

## Co dokładnie mówi przepis

Artykuł 11a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych rozstrzyga to w dwóch ustępach i obydwa brzmią tak samo poza jednym słowem.

> Przychody w walutach obcych przelicza się na złote według kursu średniego walut obcych ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień uzyskania przychodu.

Drugi ustęp dotyczy kosztów uzyskania przychodów i stawia ten sam warunek wobec **dnia poniesienia kosztu**.

Z tego wynika rzecz, która zaskakuje najczęściej: w jednym wierszu rozliczenia stoją dwa kursy z dwóch różnych dni. Kurs przy zakupie zamroził się w dniu, w którym kupowałeś, i nie ma znaczenia, co robiła waluta przez następne lata.

## Dlaczego dzień poprzedni

Powód jest prozaiczny. Tabela A z kursami średnimi NBP ogłaszana jest w ciągu dnia roboczego, już po otwarciu rynków. Gdyby ustawa kazała brać kurs z dnia transakcji, rano nie dałoby się policzyć niczego, co dzieje się tego samego dnia. Przepis odsyła więc do liczby, która w momencie zdarzenia jest już znana i niezmienna.

Praktyczna konsekwencja dotyczy dni wolnych. Tabela wychodzi tylko w dni robocze w Polsce, a nie w dni sesyjne giełdy, na której handlujesz. Transakcja na nowojorskiej giełdzie w poniedziałek 3 maja, gdy w Polsce jest dzień wolny, rozlicza się kursem z ostatniego dnia roboczego przed tym poniedziałkiem.

## Przykład na jednej transakcji

Kursy w przykładzie są wymyślone, żeby rachunek dało się sprawdzić w pamięci. W prawdziwym rozliczeniu bierzesz je z tabel NBP.

Kupujesz 10 akcji po 100 USD, prowizja 1 USD. Dwa lata później sprzedajesz je po 120 USD, prowizja 1 USD.

| Pozycja | Kwota w USD | Kurs z dnia poprzedzającego | Kwota w zł |
|---|---|---|---|
| Zakup 10 akcji | 1000,00 | 4,0000 | 4000,00 |
| Prowizja od zakupu | 1,00 | 4,0000 | 4,00 |
| Sprzedaż 10 akcji | 1200,00 | 4,1000 | 4920,00 |
| Prowizja od sprzedaży | 1,00 | 4,1000 | 4,10 |

Przychód to 4920,00 zł. Koszty to 4000,00 plus 4,00 plus 4,10, czyli 4008,10 zł. Dochód wynosi **911,90 zł**.

Podstawę opodatkowania zaokrągla się do pełnych złotych, więc do zeznania idzie 912 zł. Podatek to 19 procent z tej kwoty, czyli 173,28 zł, po zaokrągleniu **173 zł**.

Zwróć uwagę, że w dolarach zarobiłeś 198 USD, a w złotych 911,90 zł. Przy kursie z dnia sprzedaży wyszłoby 811,80 zł. Ta różnica nie bierze się z zysku na akcjach, tylko z tego, że złoty osłabł między zakupem a sprzedażą, i jest opodatkowana tak samo jak reszta.

## Dzień zawarcia czy dzień rozliczenia

Tu zaczyna się jedyne realne pole sporu. Transakcja giełdowa rozlicza się zwykle dwa dni robocze po zawarciu, więc data zawarcia i data rozliczenia to dwa różne dni, a przy transakcji z końca grudnia bywają to dwa różne lata podatkowe.

Fifio przyjmuje **datę zawarcia transakcji**, czyli tę, która stoi w wyciągu z brokera jako data wykonania zlecenia, bo to w tym momencie zbywasz prawo majątkowe. Takie samo założenie stosuje bezpłatny [kalkulator PIT-38 na ranx.pl](https://ranx.pl/pit-38/).

Jeśli twój doradca podatkowy każe liczyć od daty rozliczenia, liczby wyjdą inne. To nie jest błąd kalkulatora, tylko inne założenie, i warto je znać, zanim porównasz dwa wyniki. Przy transakcjach z ostatnich dni roku sprawdź to świadomie, bo wtedy wybór daty przenosi cały dochód do innego zeznania.

## Co zapisać przy każdej pozycji

Numer tabeli, nie sam kurs. Tabele NBP mają oznaczenia w rodzaju `199/A/NBP/2026`, gdzie 199 to kolejny numer w roku, A to rodzaj tabeli, a 2026 to rok. Mając numer, po roku odtworzysz dokładnie tę liczbę, której użyłeś, nawet jeśli nie pamiętasz już, skąd ją wziąłeś.

Jeżeli urząd skarbowy spyta o rachunek, odpowiedź „kurs 4,1000 z tabeli 199/A/NBP/2026” kończy rozmowę. Odpowiedź „sprawdzałem na jakiejś stronie” jej nie kończy.

To jest też powód, dla którego Fifio drukuje numer tabeli przy każdej pozycji zestawienia, zamiast podać samą sumę. Wynik, którego nie da się sprawdzić, jest wart tyle co zgadywanie.

## Pytania i odpowiedzi

### Czy przy dywidendzie jest ten sam kurs

Zasada z art. 11a jest ta sama, więc bierzesz kurs z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień uzyskania przychodu, czyli wypłaty dywidendy. Dywidendy nie rozlicza się jednak razem ze sprzedażą akcji i trzeba do nich doliczyć podatek pobrany za granicą, co jest osobnym tematem.

### Co z kursem przy przewalutowaniu na rachunku brokera

Samo przewalutowanie środków na rachunku nie jest zdarzeniem podatkowym przy PIT-38 i nie trzeba go przeliczać. Liczy się waluta, w której zawarto transakcję kupna i sprzedaży papieru.

### Czy mogę użyć kursu z mojego banku albo z brokera

Nie. Przepis wskazuje kurs średni NBP i nie zostawia wyboru. Kurs, po którym broker faktycznie wymienił walutę, nie ma dla tego rozliczenia znaczenia.

### Gdzie znaleźć archiwalne tabele

Na stronie NBP, w archiwum kursów średnich, oraz w publicznym interfejsie NBP, z którego korzystają kalkulatory. Tabele z lat poprzednich są dostępne bez ograniczeń.

Fifio nie jest doradcą podatkowym. Odpowiedzialność za treść zeznania ponosi podatnik.